23/2/2008 - Geleneksel sanat

Geleneksel sanat

“Geleneksel kökenli pek çok eşya çeşitli bezem temalarıyla süslenmektedir. Evin içinde dolap, sandık (Kutxa), Suletin yuvaların köşesinde bulunan yüksek arkalıklı sıra (Züzülü), şömine kapağı ya da şöminenin kendisi; dışarıda ise Aşağı Navarra’da çok zengince süslenmiş, üzerinde evin adı ve kitabevi de bulunan kapı boyunduruğu, yumak duvar alınlığı, mezarlıklarda (tüm Uçbatı Avrupa’da görülmekle birlikte) Bask Mezarları’na özgü Dairesel Mezartaşları* ya da Aşağı Navarra’nın siyah beyaz mezar haçları gibi...

Süsleme konuları da çeşitlidir. Beş köşeli yıldız, yelpazeli ya da siperal motifler, dörtlü kullanıldığında gamalı haça (-ki o da Bask Sanatı’nda bilinir ve kullanılır) benzeyen Bask Haçı’nı oluşturan virgüller** gibi...

Eşya, alet ve donanımlarda din de sıkça kullanılır. Yazıtbilim (epigrafi) alanında ise T gibi yatay bir çizgiye asılmış A’yı ve harfleri birbirlerine bağlamada kullanılan özel yöntemleri sayabiliriz.”

* Anlamı henüz açıklığa kavuşmamıştır: Güneş kursu simgesi midir? Stilize (biçemlenmiş) insan başı mıdır? Bilinmiyor! İşte bugün fazlasıyla sahip çıkılan, Bask Varlığı’nın temel unsuru düzeyine yüceltilmiş _Hil Harriak’lar- ve bu yüzden çok çağdaşça geliştirilmiş bir ekin (kültür) çizgisi. Aynı zamanda Bask haçı ya da Lau Buru ‘Dört Kafa’...

Resim SEVİNDİK YALÇIN